Trẻ chậm lớn do lạm dụng thuốc kích thích ăn

Trẻ chậm lớn do lạm dụng thuốc kích thích ăn

Tại khoa Dinh dưỡng BV Nhi Đồng, mỗi tháng tiếp nhận từ 3.000-5.000 trường hợp trẻ em bị suy dinh dưỡng. Nhiều trường hợp trẻ suy dinh dưỡng nặng do phụ huynh cho sử dụng thuốc kích thích ăn.

Bế đứa con 16 tháng trên tay, đang ngồi chờ đến lượt khám dinh dưỡng tại Trung tâm Dinh dưỡng TPHCM, chị N.P.P - 29 tuổi, trú tại quận Phú Nhuận - cho biết: “Lúc 12 tháng tuổi, cháu nặng 9kg. Nhưng khi sang đến tháng 16, số cân nặng của cháu chỉ lên được 100 gram. Mỗi ngày cháu uống 400ml sữa, ăn 3 bữa cháo nhưng vẫn không cải thiện cân nặng.

Lúc 13 tháng, tôi nghe nhiều người mách uống thuốc bổ sung vitamin, mua hàng xách tay từ nước ngoài mang về hiệu P... giá 270.000 đồng/lọ, cháu sẽ mau tăng cân và phát triển chiều cao. Tuy nhiên, uống một thời gian thấy cháu càng biếng ăn và xanh xao hơn...”.

Cũng tại khu vực chờ khám, chúng tôi gặp chị H - nhà ở đường 3 tháng 2, quận 11 - có hai con sinh đôi “hạt tiêu” như nhau. Chị H cho biết, thấy con biếng ăn, chị ra chợ dược phẩm ở quận 11 mua thuốc kích thích ăn. Người bán giới thiệu cả chục mặt hàng. Tuy nhiên, khi chị mua lọ thuốc hiệu Ste...về cho trẻ uống thì cháu tiêu chảy kéo dài, ăn uống kém, lúc nào cũng mệt lả...

Theo BS Nguyễn Thị Hoa - khoa Dinh dưỡng BV Nhi Đồng 1 TPHCM - rất nhiều trẻ đến khám bởi tình trạng lạm dụng thuốc kích thích vô tội vạ của phụ huynh, khiến con phải mang họa.

Trung bình mỗi tháng, BV Nhi Đồng 1 tiếp nhận khoảng 3.000 trẻ đến khám và tư vấn dinh dưỡng, 70% trong đó đến khám vì biếng ăn, còn lại là chậm tăng cân. “Nhiều trường hợp nghe theo quảng cáo, tự ý mua thuốc cho con uống mà không có sự chỉ định của bác sĩ, khiến nhiều trẻ bị phù thũng và thêm một số bệnh lý khác” - bác sĩ Hoa cho biết.

Biếng ăn do bệnh lý hay tâm lý?

Theo các BS, trẻ biếng ăn có nhiều nguyên nhân và trước tiên phụ huynh phải tìm được nguyên nhân mới trị được bệnh. Biếng ăn ở trẻ có các dạng do bệnh, do khẩu vị, do thay đổi thời tiết, mọc răng, chích ngừa.

Các BS BV Nhi Đồng 2 còn cho biết, nhiều phụ huynh không có thời gian chuẩn bị thức ăn cho trẻ nên cứ nấu cháo trắng, xay thịt, cà rốt, khoai tây đổ vào và ngày nào cũng bắt trẻ ăn vì nghĩ đây là những chất bổ dưỡng.

Tuy nhiên, khi thấy món cháo là trẻ khóc thét và không chịu mở miệng. Hoặc trẻ thường thích ăn nhạt, nhưng các bà mẹ thích nêm mắm muối theo khẩu vị của mình, do đó trẻ từ chối thức ăn...
Trẻ bị thiếu chất dinh dưỡng như thiếu máu, thiếu kẽm, thiếu vitamin..., cần bổ sung các loại thuốc bổ. Tuy nhiên, không nên tự động mua thuốc vì phải biết chính xác trẻ thiếu chất gì để bổ sung. Nếu bổ sung những thuốc có chất mà trẻ không thiếu thì trẻ sẽ biếng ăn hơn. Khi uống đúng loại thuốc, trẻ sẽ ăn ngon hơn.

Tuy nhiên, những loại thuốc này không gọi là “thuốc kích thích ăn” mà chỉ gọi là thuốc bổ (bổ sung vitamin và muối khoáng) mà thôi.

Theo Lao động

Sai sót khi chế biến thức ăn cho bé

Sai sót khi chế biến thức ăn cho bé

Theo bác sĩ Đào Thị Yến Thủy, Trung tâm Dinh dưỡng TPHCM, trong thực tế, có nhiều quan niệm sai lầm của các bà mẹ trong việc chế biến món ăn đã gây ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Ngày nào cũng tốn thời gian hầm xương với khoai tây, cà rốt để nấu cháo cho trẻ mà trẻ vẫn ngày càng ốm đi, trong khi mẹ thì ngày càng mập hơn vì gặm thịt trong cục xương hầm.

Chất bổ không có trong nước hầm

Rất nhiều bà mẹ đến gặp bác sĩ bức xúc tại sao mình bỏ nhiều công sức chăm con kỹ vậy mà con vẫn bị suy dinh dưỡng. Ngày nào cũng tốn thời gian hầm xương với khoai tây, cà rốt để nấu cháo cho trẻ mà trẻ vẫn ngày càng ốm đi, trong khi mẹ thì ngày càng mập hơn vì cứ phải gặm thịt trong cục xương hầm. Các bà mẹ không biết rằng trẻ không thể ăn canh xúp này liên tục trong một tuần. Trẻ nhỏ nhưng cũng đã biết thưởng thức mùi vị, ăn mãi một món rất dễ thấy ngán. Và không phải món ngon của mẹ luôn là món ngon của con. Cho bé ăn uống đa dạng, đổi món thường xuyên là cách tốt nhất để bé nhận được nhiều loại chất dinh dưỡng mà không bị ngán.

Nhiều người quan niệm nước hầm là một thức ăn đặc biệt bổ dưỡng vì họ nghĩ rằng sau khi hầm nhừ một loại thực phẩm nào đó, tất cả những chất bổ tinh túy nhất của thực phẩm đã tan vào trong nước, “phần cái” còn lại chỉ là “xác”.

Tuy nhiên, các phân tích thành phần dinh dưỡng đã cho thấy chất đạm (thịt, cá, tôm...) có nấu trong bao lâu thì vẫn chỉ có ở phần xác mà không tan được vào trong nước, chất xơ trong rau củ cũng vậy. Vì vậy muốn nhận đủ các chất dinh dưỡng, phải cho trẻ ăn cả phần cái (xác) của thực phẩm bằng cách băm nhuyễn, cắt nhỏ, nấu mềm... Phần nước hầm có một vị ngọt rất ngon nhưng lại không có giá trị dinh dưỡng bao nhiêu.

Hâm đi hâm lại

Do quá bận rộn, một số bà mẹ đã phải làm cách này vì thời gian hầm một nồi cháo khá lâu, mà bé lại ăn mỗi bữa không nhiều. Khi hâm lại lần 1 rồi lần 2, lượng vitamin trong rau sẽ mất đi gần hết và có mùi vị khó ăn. Trẻ lại bị ngán vì ăn 3 bữa chỉ có một mùi vị.

Nên hầm một nồi cháo trắng khoảng 3 chén, sau đó múc ra một chén cháo để nấu riêng với thịt heo, rau mồng tơi, dầu nêm nước mắm để ăn sáng, để phần cháo trắng còn lại vô tủ lạnh, rồi trưa múc ra một chén để nấu với thịt bò, rau lang, dầu ăn nêm nước tương, chén cháo còn lại ăn tối với đậu hũ, bí đỏ, dầu ăn nêm đường ngọt. Lưu ý sau khi băm nhuyễn thịt, cá sống, nên đánh tan phần đạm này trong một ít nước lã trước khi bỏ vào nồi nấu chín thì thịt sẽ không bị vón cục lại. Phần rau củ cũng nên băm nhỏ để trẻ nhận được đủ chất dinh dưỡng và chỉ nên nấu rau một lần.

“Lạm dụng” máy xay sinh tố

Có nhiều trẻ 3-4 tuổi, răng mọc đầy đủ rồi mà vẫn còn phải ăn bằng máy xay sinh tố, vì cứ ăn lợn cợn là bị ói. Điều này thường xảy ra ở những đứa trẻ “con cưng” mà bà mẹ thì quá sợ việc trẻ nhợn ói. Để tránh điều này, nên tập cho trẻ ăn những thức ăn phù hợp trong từng thời điểm của trẻ. Khi trẻ 6 tháng tuổi, tập ăn bột loãng rồi sệt dần, 7-8 tháng ăn cháo nhuyễn hoặc bột đặc, 12 tháng thì tập quen với cháo nấu còn hột và các thức ăn mềm như phở, bún, nui..., trẻ 2 tuổi mọc đủ răng hàm thì ăn cơm.

Mỗi khi chuyển tiếp chế độ ăn, những bữa đầu mới tập có thể trẻ sẽ nhợn ói, nhưng sau đó trẻ sẽ quen dần. Nên chuyển đổi dần dần để trẻ dễ thích nghi. “Cai máy xay sinh tố” bằng cách xay thô dần (thời gian xay ngắn lại), sau đó ăn cháo nấu đánh qua rây inox có lỗ hơi to, chuyển dần với cháo hột, cháo đặc, cơm nhão chan canh, rồi cơm hột...

Nêm vừa ăn

Trẻ nhỏ có cảm giác vị giác tốt hơn người lớn rất nhiều, vì con người càng lớn thì lưỡi càng bị “chai đi” và nhiều người già bị mất cả cảm giác này. Vì vậy khi nêm nếm thức ăn cho trẻ, cần nêm nhạt hơn “lưỡi” của bạn một chút. Nếu người mẹ nêm vừa miệng mình thì có lẽ là quá mặn hoặc quá ngọt so với trẻ.

Theo Người Lao Động

Thực phẩm tốt cho trẻ 1-3 tuổi

Thực phẩm tốt cho trẻ 1-3 tuổi

Nếu như nguy cơ thiếu vitamin C rất hiếm (do có nhiều loại rau củ chứa loại vitamin này) thì nhiều trẻ dễ mắc bệnh thiếu vitamin A và vitamin D do các loại vi chất này thường ẩn trong những thực phẩm cao cấp và 'khó tính" hơn.

Vitamin D

Thật ngạc nhiên, nhu cầu vitamin D ở trẻ chập chững cũng tương đương với nhu cầu của người 50 tuổi (200 IUs hay 5 microgram mỗi ngày). Vitamin D giúp cơ thể hấp thụ các khoáng chất như can-xi và giúp kiến tạo một bộ xương, hệ răng khỏe mạnh.

Được gọi là “vitamin mặt trời” bởi vì cơ thể có thể tự tổng hợp vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng cách tạo vitamin D này lại phụ thuộc vào thời tiết.

Một số nguồn bổ sung vitamin D tốt nhất cho trẻ:

28,5g cá hồi: 103 IUs

28,5g cá ngừ: 200 IUs

1/2 cốc sữa nguyên kem bổ sung vitamin D: 49 IUs

1 lòng đỏ trứng: 25 IUs

1/3 cốc ngũ cốc ăn sáng: 13 IUs

1/2 thìa bơ thực vật: 10 IUs

Vitamin A

Bé cần 300 micrograms RAE vitamin A/ngày.

Vitamin A đóng vai trò quan trọng đối với thị lực và sự phát triển của hệ xương, giúp bảo vệ cơ thể khỏi viêm nhiễm. Vitamin A cũng hỗ trợ sức khỏe và sự phát triển của các tế bào và các mô trong cơ thể, đặc biệt là ở tóc, móng và da.

Cà rốt là một thực phẩm giàu vitamin A bậc nhất. Còn ở động vật, đầu bảng là gan. Ngoài ra là các loại rau quả màu vàng. Lưu ý là cho trẻ ăn cà rốt nấu chín, tuyệt đối không cho ăn cà rốt sống.

Một số nguồn bổ sung vitamin A lý tưởng:

1/4 cốc khoai lang ngọt tán nhuyễn: 646 mcg. RAE

1/4 cốc cà rốt nấu chín: 336mcg. RAE

1/4 cốc bí trộn bơ lạc: about 286 mcg. RAE

1/2 cốc sữa nguyên kem: 72,5 mcg. RAE

1/2 quả trứng: 35mcg. RAE

1/4 cốc súp lơ xanh: 26mcg. RAE

1/4 cốc xoài xắt lát: 16mcg. RAE

Vitamin C

Bé cần 15mg vitamin mỗi ngày.

Vitamin C giúp hình thành và sửa chữa các tế bào hồng cầu và các mô. Nó giúp duy trì sức khỏe của lợi và sự vững chắc của thành mạch, giảm thiểu vết thâm tím do ngã, va quệt.

Vitamin C cũng giúp nhanh làm lành vết thương, tăng cường hệ miễn dịch và kháng viêm.

Nó cũng giúp cơ thể hấp thu sắt từ thực phẩm. Vitamin này cũng có trong nhiều loại thực phẩm và vì thế rất hiếm khi dẫn tới thiếu chất này.

Một số nguồn bổ sung lý tưởng:

1/4 cốc ổi: 82,5mg.

1/4 cốc đu đủ: 47,5mg.

1/2 nửa quả cam vừa: 30mg.

1/4 cốc súp lơ xanh: 30mg.

1/4 cốc nước cam: 25mg.

3 quả dâu tây cỡ vừa: 21mg.

1/4 quả bưởi chùm: 21mg.

1/4 cốc dưa: 17mg.

1/2 quả cà chua: 11mg.

1/4 quả xoài cỡ vừa: 7,6mg.

1/2 quả chuối: 5mg.

1/4 của khoai tây: 5mg.

Theo Dân Trí / BC

Cho trẻ ăn nhiều hải sản để phòng thiếu máu, thiếu sắt

Cho trẻ ăn nhiều hải sản để phòng thiếu máu, thiếu sắt

Theo điều tra của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, 50% trẻ em dưới 2 tuổi bị thiếu máu, thiếu sắt.

Trẻ bị thiếu máu sẽ bị chậm phát triển tâm thần vận động, giảm khả năng miễn dịch và khi đến tuổi đi học trẻ sẽ bị giảm khả năng phát triển về ngôn ngữ, vận động, các hoạt động phối hợp và giảm chỉ số IQ từ 5 - 10 điểm.
Một trong những nguyên nhân dẫn đến thiếu máu thiếu sắt là do chế độ dinh dưỡng cung cấp thiếu chất sắt.

Sự hấp thu sắt bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Một yếu tố quan trọng là dạng của sắt trong thức ăn. Heme là thành phần chính của huyết sắc tố để cấu tạo nên hồng cầu. Sắt ở dạng heme có nhiều trong thức ăn nguồn gốc động vật và dễ được hấp thu hơn là sắt không ở dạng heme có nguồn gốc thực vật.


Thức ăn giàu sắt ở dạng heme bao gồm các loại hải sản như nghêu, sò huyết, tôm, cá... các loại phủ tạng động vật như gan heo, gan gà, gan bò. Nên cho trẻ ăn đầy đủ các loại thực phẩm nói trên và các loại thịt bò, thịt gà, trứng để trẻ được bổ sung sắt đầy đủ.

Một số loại thức ăn giàu sắt không ở dạng heme như bột ngũ cốc, đậu tươi nấu chín, hạt bí đỏ, mật đường, các loại rau xanh như rau muống, măng tây... Sự hấp thu của sắt không ở dạng heme có thể được làm tăng lên khi được ăn kèm những thức ăn chứa sắt ở dạng heme trong cùng một bữa ăn. Ngoài ra, những chất làm tăng hấp thu sắt cũng có thể giúp tăng hấp thu sắt không ở dạng heme. Cần chú ý tránh ăn chung với những thức ăn có tính ức chế sự hấp thu sắt.

Nên ăn nhiều chất làm tăng hấp thu sắt như thịt cá, gia cầm, các loại trái cây: vitamin C, cam, dưa đỏ, dâu, nho, các loại rau: bông cải xanh, cà chua, khoai tây, tiêu xanh và tiêu đỏ... Chất làm giảm hấp thu sắt là rượu vang đỏ, cà phê, trà, các loại củ dền, củ cải, sản phẩm từ đậu nành.

Việc chọn một chế độ dinh dưỡng gồm những thực phẩm giàu chất sắt có thể giúp bé phòng tránh được bệnh thiếu máu thiếu sắt. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý, nếu trẻ được nuôi dưỡng đầy đủ với những thức ăn giàu chất sắt mà vẫn thấy trẻ xanh xao, cần đưa trẻ đi khám bệnh để tầm soát các nguyên nhân như nhiễm giun móc, viêm loét dạ dày, rong kinh ở tuổi dậy thì hoặc thiếu máu bẩm sinh di truyền.

Các bà mẹ trong gia đình cần quan tâm đến thành phần dinh dưỡng của bữa ăn cho trẻ. Cho trẻ ăn đa dạng, thay đổi món, bổ sung rau, củ quả đúng cách. Tránh làm cho trẻ chỉ ăn một vài món ưa thích khiến mất cân bằng vi chất trong khẩu phần ăn, gây ra các bệnh ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

Theo ThS Nga Anh